Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật&Kinh tế hội nhập tổ chức toạ đàm “Nhận diện, phòng tránh luật sư giả và công ty luật dỏm”
(HNTTO) – Hướng đến kỷ niệm Ngày Pháp luật Việt Nam (09/11), nhằm tuyên truyền Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2026, qua đó lan tỏa tinh thần tôn trọng, tìm hiểu và chấp hành Hiến pháp, pháp luật trong toàn xã hội trong bảo vệ quyền con người, quyền công dân, thúc đẩy phát triển đất nước và nâng cao hiệu quả phục vụ Nhân dân.
Quang cảnh toạ đàm
Đặc biệt, trong thời gian gần đây – việc một số đơn vị các nhân mạo danh luật sư, tổ chức hành nghề luật sư để quảng cáo bao thắng kiện, chạy án nhằm chiếm đoạt tài sản đang là vấn đề đáng lo ngại. Đồngthời, gây mất uy tín, danh dự của các cá nhân đơn vị hành nghề luật sư để người dân chủ động tìm hiểu và xác minh thông tin trước khi ký kết hợp đồng, giao hồ sơ hoặc chuyển tiền…
Cụ thể, sáng ngày 05/11/2026, tại trụ sở số 412, đường Huỳnh Tấn Phát, phường Tân Thuận, TP.HCM) – Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật&Kinh tế hội nhập “IRLIE” đã giao hai đơn vị trực thuộc Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm (TTLCC) phối hợp Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn (TVPLMS) tổ chức toạ đàm “Nhận diện, phòng tránh luật sư giả và công ty luật dỏm”, nhằm bảo vệ uy tín và hỗ trợ người dân, doanh nghiệp thành viên và người yếu thế nhận diện thủ đoạn mạo danh, đề xuất giải pháp phòng ngừa và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp…
Tham gia chương trình có TS. Trần Anh Tuấn – Phó trưởng ban Ban Phong trào, khoá Vii, VIII, IX (UBTW MTTQ Việt Nam) tham luận chủ đề “Cảnh giác với Luật sư&Công ty Luật rởm – Cách nhận biết và phòng tránh”; ThS. Lê Xuân Thăng – nguyên PCT Hội Nghệ sĩ Nhiếp ảnh Việt Nam (VAPA), cố vấn Viện IMRIC; TS. Hồ Minh Sơn – Phó Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam; Phó Chủ tịch – Tổng Thư ký Hiệp hội Nghiên cứu, Tư vấn về Chính sách pháp luật cho hoạt động đầu tư tại Việt Nam; Phó Chủ tịch Hiệp hội phát triển Văn hoá Cộng đồng Việt Nam; Viện trưởng Viện Nghiên cứu Thị trường – Truyền thông Quốc tế; Giám đốc Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm; ThS. Hồ Thị Thanh Tuyền – Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật&Kinh tế hội nhập; ThS. Phạm Trắc Long – Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật&Kinh tế hội nhập, Giám đốc Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn; Luật sư Nguyễn Thành Hưng – Phó giám đốc Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm, Giám đốc Chi nhánh số 1 (Thành phố Đồng Nai); Luật sư Phan Đức Hiếu – Phó giám đốc Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm; Luật sư Phạm Lan Thảo – Phó giám đốc Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn; Luật sư Lâm Trần Khánh – Viện Nghiên cứu Chính sách pháp luật&Kinh tế hội nhập; 50 các luật gia, luật sư, tư vấn viên pháp luật, CTV tư vấn pháp luật và các doanh nghiệp thành viên, người dân…
Phát biểu khai mạc toạ đàm, ThS. Hồ Thị Thanh Tuyền cho rằng, gần đây câu chuyện về “luật sư giả”, “công ty luật fake” đang được cộng đồng mạng đặc biệt quan tâm. Đây cũng là lời cảnh báo để người dân, doanh nghiệp và người yếu thế cần thận trọng hơn khi lựa chọn người tư vấn, hỗ trợ pháp lý. Vìvậy, viện đã giao hai đơn vị trực thuộc Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm (viết tắt TTLCC) và Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn (viết tắt TVPLMS) với tư cách là tổ chức hành nghề luật sư thuộc Sở Tư pháp Hà Nội, thường xuyên tổ chức các buổi tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật miễn phí giúp người dân tránh rủi ro khi có nhu cầu sử dụng dịch vụ pháp lý. Trong đó, Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm và Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn hoạt động theo Quy chế tổ chức và hoạt động do tổ chức chủ quản (như tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp, cơ sở đào tạo hoặc nghiên cứu chuyên ngành luật) ban hành và được đăng ký tại Sở Tư pháp Hà Nội cấp phép.
Tại Điều 3 Thông tư 01/2010/TT-BTP quy định về hoạt động tư vấn pháp luật; Căn cứ vào khoản 1 Điều 7 Nghị định số 77/2008/NĐ-CP: Hướng dẫn, giải đáp pháp luật; Tư vấn, cung cấp ý kiến pháp lý; Soạn thảo đơn, hợp đồng, di chúc và các giấy tờ khác; Cung cấp văn bản pháp luật, thông tin pháp luật; Đại diện ngoài tố tụng cho người được tư vấn pháp luật để thực hiện các công việc có liên quan đến pháp luật…Căn cứ vào khoản 1 Điều 13 Nghị định 77/2008/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Khoản 1 Điều 4Nghị định 05/2012/NĐ-CP) quy định về đăng ký hoạt động của Trung tâm tư vấn pháp luật…
Tại toạ đàm, ThS. Phạm Trắc Long cho biết thông qua toạ đàm BTC mong muốn người dân cần hiểu rằng hoạt động nghề luật sư là hoạt động nghề nghiệp đặc thù, được thực hiện trên cơ sở pháp luật và trong phạm vi quyền, nghĩa vụ của luật sư. Luật sư có thể nghiên cứu hồ sơ, đánh giá chứng cứ, tư vấn phương án, tham gia tố tụng và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp cho khách hàng; nhưng luật sư không thể thay thế cơ quan tiến hành tố tụng hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền để quyết định kết quả của một vụ việc. Do vậy, bất kỳ ai đưa ra cam kết chắc chắn về kết quả vụ án hoặc sử dụng việc “có quan hệ với cơ quan nhà nước” như một lợi thế để yêu cầu khách hàng giao tiền đều là trường hợp người dân cần đặc biệt thận trọng.
Tham luận tại toạ đàm, TS. Trần Anh Tuấn cho biết, đối với hành vi giả mạo diễn ra dưới nhiều hình thức như cá nhân không phải luật sư nhưng tự nhận là luật sư; tài khoản mạng xã hội không có người cụ thể đứng sau; hoặc doanh nghiệp hoạt động theo Luật Doanh nghiệp nhưng gắn chữ “luật” để gây nhầm lẫn, cung cấp dịch vụ pháp lý như tổ chức hành nghề luật sư. Qua đó, nếu người dân, doanh nghiệp và người yếu thế không tìm hiểu kỹ dễ bị nhầm lẫn, hậu quả không chỉ là thiệt hại tài chính mà còn khiến vụ việc tranh chấp của người dân rơi vào ngõ cụt, làm mất niềm tin vào luật sư chân chính, cơ quan tố tụng và nền tư pháp…
Ở góc độ hành nghề, Luật sư – ThS. Nguyễn Thành Hưng cho rằng hằng tuần, Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm tổ chức tư vấn pháp luật miễn phí cho người dân, thường tiếp nhận người dân phản ánh do cả tin, nên bị các đối tượng sử dụng hình ảnh để mạo danh. Có trường hợp đối tượng lấy danh nghĩa luật sư, tổ chức nổi tiếng để ký hợp đồng dịch vụ pháp lý. Tuy nhiên, khi phát sinh hậu quả, họ mới phát hiện đã giao dịch với người giả mạo.
Hiện nay, khi khoa học công nghệ phát triển mạnh mẽ, đây còn là nguyên nhân khiến người dân dễ bị nhầm lẫn…Bởi, một cá nhân có thể dễ dàng tạo một trang Facebook, Zalo, website hoặc sử dụng danh thiếp có các thuật ngữ như “luật sư”, “luật gia”, “hãng luật”, “công ty luật” để tạo hình ảnh chuyên nghiệp. Thế nhưng, hình ảnh trên mạng xã hội, biển hiệu văn phòng hoặc danh thiếp không phải là căn cứ duy nhất để người dân xác định tư cách hành nghề…
Khuyến nghị người dân, Luật sư Phạm Lan Thảo cho rằng, người dân, doanh nghiệp trước khi giao hồ sơ hoặc ký hợp đồng dịch vụ pháp lý, nên kiểm tra thông tin của luật sư và tổ chức hành nghề luật sư…Đối với luật sư, cần xác minh thông tin về họ tên, tư cách luật sư và Đoàn Luật sư nơi luật sư là thành viên. Đối với tổ chức hành nghề luật sư, cần kiểm tra tên tổ chức, người đại diện, địa chỉ và các thông tin pháp lý liên quan. Cạnh đó, việc xác minh này rất cần thiết khi người dân được tiếp cận dịch vụ thông qua các tài khoản mạng xã hội hoặc thông qua người giới thiệu mà chưa từng gặp trực tiếp luật sư hoặc chưa xác định được rõ tổ chức cung cấp dịch vụ.
Có thể khẳng định rằng, cơ sở pháp lý điều chỉnh hoạt động, cơ quan cấp giấy đăng ký hoạt động, chủ thể thành lập, tên gọi và phạm vi hoạt động. Tổ chức hành nghề luật sư chịu sự điều chỉnh của pháp luật về luật sư, do luật sư thành lập và được Sở Tư pháp cấp giấy đăng ký hoạt động. Tên gọi phải có các cụm từ nhận diện như “Văn phòng luật sư”, “Công ty luật trách nhiệm hữu hạn” hoặc “Công ty luật hợp danh”.
Mặt khác, phạm vi hoạt động, tổ chức hành nghề luật sư được cung cấp 4 nhóm dịch vụ gồm tư vấn pháp luật, tham gia tố tụng, đại diện ngoài tố tụng và các dịch vụ pháp lý khác. Các tổ chức hành nghềtư vấn chỉ được hoạt động trong phạm vi ngành nghề đã đăng ký, không được cung cấp các dịch vụ pháp lý thuộc 4 lĩnh vực nêu trên theo Luật Luật sư.
Một trong những cách đơn giản để bảo vệ quyền lợi của mình là yêu cầu việc cung cấp dịch vụ pháp lý được xác lập bằng hợp đồng rõ ràng. Trong đó, người dân không nên chỉ dựa vào những lời hứa bằng miệng hoặc các cuộc trao đổi qua điện thoại, mạng xã hội để giao một khoản tiền lớn. Khi phát sinh tranh chấp, hợp đồng và các chứng từ liên quan sẽ là căn cứ quan trọng để xác định quyền và nghĩa vụ của các bên. Đặc biệt, khi thanh toán, người dân nên lưu giữ đầy đủ chứng từ chuyển tiền, phiếu thu, hóa đơn hoặc các tài liệu thể hiện việc thanh toán. Trong bối cảnh dịch vụ pháp lý ngày càng phát triển, việc lựa chọn đúng là một bước rất quan trọng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của chính mình.
Với vai trò là một tổ chức hành nghề luật sư, Luật sư Lâm Trần Khánh cho biết việc nâng cao nhận thức pháp luật cho người dân không chỉ là trách nhiệm của cơ quan nhà nước và những người hành nghề luật, mà còn là trách nhiệm chung của cộng đồng. Khi người dân hiểu pháp luật, biết cách kiểm tra và biết cách tự bảo vệ mình thì những hành vi lợi dụng danh nghĩa pháp lý để lừa đảo nhằm chiếm đoạt tài sản của ngày khác sẽ khó có cơ hội thực hiện và xảy ra.
Trong khi đó, Tư vấn viên pháp luật Đặng Ngọc Thạnh (Trung tâm tư vấn pháp luật Minh Sơn) cho rằng trong qúa trình hoạt động tư vấn cho người yếu thế, cho thấy họ rất dễ bị lừa do quá tin vào quảng cáo trên mạng xã hội, những lời hứa hẹn bao thắng kiện, chạy án hoặc mức phí thấp bất thường. Ngoài ra, khuyến nghị khi một luật sư thực thụ không thể cam kết trước kết quả thắng kiện bởi quá trình giải quyết vụ việc còn phụ thuộc vào chứng cứ và nhiều yếu tố khác. Việc hứa hẹn thắng kiện còn vi phạm đạo đức nghề nghiệp luật sư.
Thông qua toạ đàm, nhằm góp phần khuyến nghị người dân nên gặp trực tiếp luật gia, luật sư, yêu cầu cung cấp chứng chỉ và thẻ luật sư còn hiệu lực. Trường hợp không thể trực tiếp xác minh, người dân có thể liên hệ Sở Tư pháp hoặc đoàn luật sư để kiểm tra thông tin trước khi giao dịch…Người dân cần đến trực tiếp trụ sở tổ chức hành nghề luật sư để ký hợp đồng dịch vụ pháp lý, không ký qua mạng, tại quán cà phê hoặc địa điểm không phải trụ sở tổ chức. Việc thanh toán cần thực hiện theo hợp đồng và thông tin của tổ chức hành nghề, không chuyển tiền vào tài khoản cá nhân của luật sư…
Theo TS. Hồ Minh Sơn chia sẻ các cơ quan truyền thông cần chủ động phát hiện dấu hiệu bất thường để cảnh báo từ sớm, không chờ đến khi người dân mất tiền mới vào cuộc…Với việc Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm thường xuyên tuyên truyền, phổ biến pháp luật như một đầu mối tiếp nhận, xác minh phản ánh, phân loại nguy cơ và cập nhật kết quả vụ việc để người dân kịp thời nắm bắt, hiểu biết pháp luật. Sở Tư pháp các địa phương thường xuyên rà soát tổ chức hành nghề luật định kỳ, tiếp nhận thông tin từ địa phương…
TS. Hồ Minh Sơn chia sẻ thêm, quy chế tổ chức, hoạt động của Trung tâm tư vấn pháp luật do tổ chức chủ quản ban hành được quy định tại điểm c khoản 1 Điều 13 Nghị định 77/2008/NĐ-CP: Tên, địa chỉ trụ sở chính của Trung tâm tư vấn pháp luật; Phạm vi hoạt động; Cơ cấu tổ chức, quản lý và điều hành hoạt động của Trung tâm tư vấn pháp luật; Quyền, nghĩa vụ của Giám đốc, Phó Giám đốc, tư vấn viên pháp luật, luật sư và nhân viên khác của Trung tâm tư vấn pháp luật; Chế độ tài chính, kế toán của Trung tâm tư vấn pháp luật…Biểu thù lao tư vấn pháp luật và phương thức tính thù lao theo quy định tại Điều 8 Thông tư 01/2010/TT-BTP và được căn cứ theo Điều 9trong trường hợp Trung tâm thực hiện tư vấn pháp luật có thu thù lao; Quy định về quản lý và sử dụng cộng tác viên tư vấn pháp luật; Quy định về trường hợp chấm dứt hoạt động của Trung tâm tư vấn pháp luật; Quy định về việc thành lập Chi nhánh của Trung tâm tư vấn pháp luật (nếu có); Thể thức sửa đổi, bổ sung Quy chế tổ chức, hoạt động của Trung tâm tư vấn pháp luật; Hiệu lực thi hành.
Cụ thể, Trung tâm tư vấn pháp luật có nghĩa vụ: Tuân thủ quy định của pháp luật về luật sư và trợ giúp pháp lý; Chịu trách nhiệm về việc sử dụng luật sư, tư vấn viên pháp luật, cộng tác viên tư vấn pháp luật tại trung tâm; Bồi thường thiệt hại nếu lỗi do luật sư, tư vấn viên pháp luật, cộng tác viên tư vấn pháp luật của trung tâm gây ra trong quá trình tư vấn luật; Báo cáo về tình hình tổ chức và hoạt động của trung tâm tư vấn pháp luật cho Sở Tư pháp theo định kỳ hàng năm hoặc theo yêu cầu đột xuất của Sở Tư pháp…
Thông qua những phân tích và khuyến nghị tại tọa đàm, BTC cũng như các luật gia, luật sư, các tư vấn viên, CTV tư vấn pháp luật và doanh nghiệp, người dân đã cùng nhau chia sẻ về việc phòng ngừa luật sư giả, công ty luật “dỏm” cần sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức hành nghề luật sư, các Trung tâm tư vấn pháp luật, Hội Luật gia, chính quyền cơ sở và truyền thông. Song song với việc hoàn thiện cơ chế quản lý, công khai dữ liệu và tăng cường cảnh báo, người dân cần chủ động xác minh thông tin trước khi ký hợp đồng, giao hồ sơ hoặc chuyển tiền. Bởi, pháp luật phải là chỗ dựa bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp không thể trở thành danh nghĩa để các đối tượng lợi dụng hoặc có hành vi trục lợi…
PCVP Viện IRLIE Hồ Vĩnh Chung – CVP Trung tâm TTLCC – CTV TVPL Bùi Văn Hải – Trung tâm tư vấn pháp luật Toàn Tâm
