(HNTTO) – Các nhà khoa học vừa phát hiện một loại protein là yếu tố chính thúc đẩy quá trình lão hóa não, gây suy giảm trí nhớ và kết nối thần kinh ở động vật, trong đó có thể có con người.
Một nghiên cứu mới từ Đại học California cơ sở San Francisco (UC San Francisco) (Mỹ) đã mang lại hy vọng lớn cho việc hiểu rõ hơn về tiến trình lão hóa não. Theo nghiên cứu, các nhà khoa học xác định loại protein mới mang tên FTL1 chính là yếu tố then chốt thúc đẩy quá trình lão hóa não, trực tiếp gây suy giảm trí nhớ và làm yếu đi các kết nối thần kinh.
Thông qua việc theo dõi sự thay đổi gene và protein trong vùng hồi hải mã của chuột qua nhiều giai đoạn tuổi tác, nhóm nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Lão hóa Bakar thuộc UC San Francisco nhận thấy FTL1 là điểm khác biệt nổi bật duy nhất giữa các cá thể trẻ và già.
Loại protein mới mang tên FTL1 chính là yếu tố then chốt thúc đẩy quá trình lão hóa não bộ. Hình minh họa: Shutterstock
Ở những con chuột già, nồng độ protein này tăng cao khiến các khớp thần kinh (synapse) ít đi, làm suy yếu liên kết giữa các tế bào não và dẫn đến kết quả kém trong các bài kiểm tra nhận thức.
Thậm chí, khi nhóm nghiên cứu thử tăng nồng độ FTL1 ở chuột trẻ, não bộ của chúng nhanh chóng “lão hóa” với cấu trúc neuron bị đơn giản hóa thành những nhánh ngắn thay vì mạng lưới phức tạp như bình thường.
Cơ chế gây hại của FTL1 cũng được làm sáng tỏ khi nó đóng vai trò như “phanh trao đổi chất”, trực tiếp làm chậm quá trình sản xuất năng lượng trong các tế bào não tại vùng hồi hải mã. Chính sự thiếu hụt năng lượng này là nguyên nhân khiến các kết nối synapse dần suy yếu và chết đi.
Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra một lối thoát đầy khả quan: Các tác động tiêu cực này có thể bị ngăn chặn hoàn toàn chỉ bằng cách sử dụng hợp chất tăng cường trao đổi chất.
Bên cạnh đó, điều thực sự gây kinh ngạc và mang lại hy vọng lớn chính là khả năng đảo ngược quy luật của thời gian thông qua can thiệp sinh học. Khi các nhà khoa học tiến hành giảm nồng độ FTL1 ở chuột già, não bộ của chúng không chỉ dừng ở việc ngưng lão hóa mà bắt đầu phục hồi một cách mạnh mẽ. Các kết nối thần kinh được tái tạo và hiệu suất trí nhớ của những con chuột này được cải thiện rõ rệt.
Saul Villeda, tác giả chính của nghiên cứu trên tạp chí Nature Aging, nhấn mạnh đây là một sự đảo ngược thực sự các tổn thương hiện hữu chứ không đơn thuần là biện pháp ngăn chặn hay trì hoãn triệu chứng.
Dù mới chỉ được tiến hành trên chuột, nghiên cứu này đã mở ra một chương mới cho các liệu pháp nhắm thẳng vào FTL1 để cải thiện chức năng não bộ ở người cao tuổi. Ông Villeda khẳng định đây là thời điểm đầy lạc quan đối với lĩnh vực lão hóa, khi nhân loại đang tiến gần hơn đến cơ hội giảm thiểu những hệ quả nặng nề nhất của tuổi tác.
Anh Vũ
https://suckhoedoisong.vn/phat-hien-loai-protein-day-nhanh-qua-trinh-lao-hoa-nao-169260406115820365.htm
