(HNTTO) – Việt Nam đang thúc đẩy kinh tế tuần hoàn như một động lực tăng trưởng bền vững. Xây dựng khung pháp lý là bước đầu, nhưng thách thức từ thị trường và công nghệ đòi hỏi doanh nghiệp và Nhà nước cùng hành động để thành công.
Kinh tế tuần hoàn không còn là một lựa chọn mà đã trở thành con đường tất yếu để duy trì tăng trưởng dài hạn.
Thời gian qua, Việt Nam đã từng bước xây dựng nền tảng pháp lý cho mô hình này. Từ định hướng trong Nghị quyết Đại hội XIII, Chiến lược phát triển kinh tế – xã hội giai đoạn 2021–2030, đến các quy định cụ thể trong Luật Bảo vệ môi trường 2020 và Nghị định 08/2022/NĐ-CP, khung chính sách cho kinh tế tuần hoàn cơ bản đã được định hình.
Hệ thống này được thiết kế xoay quanh ba trụ cột chính gồm: định hướng chiến lược, hệ thống pháp lý và các công cụ thực thi. Trong đó, các công cụ chính sách khá đa dạng, từ thuế môi trường, tín dụng xanh đến các tiêu chuẩn kỹ thuật và cơ chế quản lý liên ngành.
Tuy nhiên, quá trình triển khai cho thấy nhiều điểm nghẽn đáng chú ý. Trước hết, hệ thống pháp luật vẫn thiếu một văn bản tổng thể mang tính điều phối thống nhất, khiến việc thực thi còn phân tán.
Bên cạnh đó, thị trường nguyên liệu thứ cấp chưa phát triển, trong khi năng lực công nghệ và tài chính của doanh nghiệp – đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa – còn hạn chế.
Những yếu tố này khiến kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam hiện mới dừng ở giai đoạn “chuyển tiếp”, chưa tạo được tác động lan tỏa rộng rãi.
Các chuyên gia cũng cho rằng, lộ trình phát triển kinh tế tuần hoàn của Việt Nam sẽ trải qua ba giai đoạn.
Giai đoạn đến năm 2025 tập trung hoàn thiện thể chế và triển khai thí điểm, với vai trò chủ đạo của Nhà nước.
Từ 2025–2030, trọng tâm chuyển sang phát triển thị trường, đặc biệt là thị trường nguyên liệu tái chế và thị trường carbon, khi khu vực tư nhân đóng vai trò trung tâm.
Đến năm 2050, kinh tế tuần hoàn được kỳ vọng trở thành một phần nội tại của nền kinh tế, gắn với mục tiêu phát thải ròng bằng “0”.
Việt Nam với đặc thù nền kinh tế có độ mở lớn, kim ngạch xuất nhập khẩu có thời điểm gần gấp đôi GDP, việc đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe từ các thị trường nhập khẩu, nơi hơn 80% là hàng công nghiệp, đặt ra thách thức lớn cho toàn bộ hệ thống, từ quản lý nhà nước đến doanh nghiệp và khoa học công nghệ.
Tuy vậy, thách thức cũng đồng thời là cơ hội. Nếu thực hiện hiệu quả, chuyển đổi xanh có thể đóng góp trên 1% GDP, cùng với chuyển đổi số tạo thành “chuyển đổi kép”, mở ra khả năng đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong dài hạn.
Kinh tế tuần hoàn vì thế không chỉ là một giải pháp môi trường mà đang trở thành động lực tăng trưởng mới. Vấn đề cốt lõi hiện nay là làm sao rút ngắn khoảng cách từ chính sách đến thị trường, trong đó doanh nghiệp phải thực sự trở thành trung tâm của quá trình chuyển đổi, còn Nhà nước đóng vai trò kiến tạo và dẫn dắt.
Trang Nhi
https://doanhnhan.congly.vn/thuc-day-kinh-te-tuan-hoan-doanh-nghiep-phai-la-trung-tam.html
