Nguyễn Vũ
Từ chỗ giữ thái độ không can thiệp, nay Chính phủ Mỹ dự định sẽ xét duyệt các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) trước khi cho phép các công ty công nghệ giới thiệu chúng rộng rãi ra công chúng.
Theo New York Times trích nguồn một số quan chức Mỹ, Chính phủ Mỹ sẽ thành lập một nhóm công tác gồm lãnh đạo các công ty công nghệ, quan chức và chuyên gia để biên soạn quy trình giám sát các mô hình AI.
Động thái này diễn ra sau khi hãng Anthropic cảnh báo mô hình mới nhất của họ, Claude Mythos Preview, mạnh đến nỗi họ không dám tung ra cho người dùng rộng rãi mà chỉ giới hạn trong một số công ty công nghệ và ngân hàng.
Mythos có thể phát hiện các lỗi lập trình nằm sâu trong các phần mềm các tổ chức như ngân hàng, nhà máy đang sử dụng. Các lỗi này có thể đã tồn tại cả chục năm nay không ai hay biết. Nay người sử dụng Mythos có thể nhanh chóng tìm ra các lỗi như thế, rồi tận dụng chúng như những cửa sau để đột nhập vào các hệ thống máy tính sử dụng phần mềm này.
Như vậy nếu Mythos nằm trong tay kẻ xấu, chẳng khác nào chúng có chìa khóa vạn năng dễ dàng đột nhập vào hệ thống ngân hàng, nhà máy điện, hệ thống đèn giao thông, kể cả nhà máy điện hạt nhân!
Ngay sau khi có thông tin này, Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ, Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) đã họp khẩn cấp với lãnh đạo các ngân hàng lớn nước Mỹ cảnh báo mối nguy tấn công mạng từ công cụ như Mythos. Họ khuyến cáo các ngân hàng không được chạy các ứng dụng như Mythos dù để tìm lỗ hổng vì rủi ro bị rò rỉ thông tin cần bảo mật của khách hàng.
Khác với người tiền nhiệm Joe Biden, Tổng thống Donald Trump từng chủ trương không can thiệp vào công nghệ AI, để các hãng Silicon Valley tùy nghi giới thiệu các mô hình AI ra công chúng. Ông cho rằng cần khuyến khích công ty công nghệ Mỹ thì mới thắng được Trung Quốc trong cuộc đua phát triển AI.
Tuy nhiên phản ứng không thuận lợi từ nhiều phía đối với AI và nhất là mối nguy từ các mô hình ngày càng mạnh như Mythos buộc Chính phủ Mỹ phải thay đổi lập trường. Trước mắt, có thể Mỹ sẽ áp dụng cơ chế kiểm soát tương tự ở Anh, nơi giao nhiệm vụ cho một số bộ, ngành bảo đảm các mô hình AI đáp ứng yêu cầu an toàn, bảo mật, không gây hại.
Bên cạnh rủi ro kiểu rơi vào tay tin tặc như mô hình Mythos, cảm nhận của công chúng Mỹ về AI ngày càng xấu đi. Một khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew cho biết 50% người theo đảng Cộng hòa và 51% người theo phe Dân chủ bày tỏ quan ngại hơn là sự hăm hở khi sử dụng AI vào công việc hàng ngày.
Nhiều người lo lắng AI cung cấp thông tin sai, lấy mất công việc của họ, phá hỏng nền giáo dục, xâm phạm quyền riêng tư và ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của người dùng.
Kế hoạch giám sát AI trước hết là nhằm tránh rủi ro bị tiếng xấu nếu xảy ra các vụ tấn công mạng dùng công cụ AI, theo một số nguồn được New York Times trích dẫn. Ngoài ra, việc xem xét trước các mô hình AI cũng giúp chính quyền Mỹ đánh giá xem mô hình nào có thể ứng dụng cho quốc phòng và an ninh trước.
Phản ứng của giới công nghệ trước kế hoạch tiền giám sát này cũng dễ hiểu: họ phản đối vì cho rằng giám sát quá chặt sẽ làm doanh nghiệp Mỹ đánh mất cơ hội trước sự cạnh tranh gay gắt của giới công nghệ Trung Quốc. Dean Ball, trước đây là cố vấn AI cấp cao cho Chính phủ Mỹ, hiện đang làm cho Quỹ Cách tân Mỹ cho rằng tốc độ phát triển AI là cực kỳ nhanh, không ai muốn bị giám sát nên tìm điểm cân bằng (giữa tự do hoạt động và có giám sát) là rất khó.
Việc thay đổi chính sách đối với AI, theo New York Times, cũng trùng hợp với sự thay đổi nhân sự tại Nhà Trắng. Tháng 3-2026, David Sacks, người phụ trách AI tại đây và từng chủ trương giảm quy định cho ngành AI tuyên bố từ chức.
Chánh văn phòng Nhà Trắng Susie Wiles và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent đảm trách nhiệm vụ của ông; cả hai đều từng cho biết muốn có tác động lớn hơn trong chính sách AI. Cơ quan An ninh quốc gia (NSA) Mỹ gần đây đã cho chạy ứng dụng Mythos để đánh giá các lỗ hổng bên trong phần mềm chính phủ Mỹ đang sử dụng, một phản ứng rất nhanh so với hệ thống bàn giấy thường rất chậm chạp.
Kể ra, nếu tin của New York Times là chính xác, rất đáng theo dõi sự thay đổi quan điểm của Chính phủ Mỹ về phát triển AI. Cách đây không lâu, Phó tổng thống Mỹ JD Vance cảnh báo rằng quy định quá mức đối với khu vực AI sẽ giết chết một ngành quan trọng chỉ mới vừa cất cánh.
Chỉ có thể thắng cuộc bằng con đường xây dựng”. Tổng thống Donald Trump cũng từng ví AI như đứa trẻ cần nuôi cho chóng lớn, không thể ngăn chúng bằng các “quy tắc ngốc nghếch”.
https://thesaigontimes.vn/noi-lo-ai-vao-tay-ke-xau-lon-dan-khi-ai-ngay-cang-manh/
